خانه > علمی > روند تاريخي شكل گيري اتحاديه اروپايي»همگرايي اقتصادي در اروپا

روند تاريخي شكل گيري اتحاديه اروپايي»همگرايي اقتصادي در اروپا

آنچه سنگ بناي وحدت اروپا را پايه گذاشت، جامعه ي اروپا بود كه روند شكل گيري آن به اعلاميه ي ((روبرت شومان)) وزير امور خارجه ي فرانسه، در 9 مه 1950 ميلادي، در طرح مشترك براي زغال و فولاد بر مي گردد كه ژان مونه مبتكر و طراح آن بود و شومان به عنوان وزير امور خارجه، مسئوليت طرح آن را پذيرفت. دليل ارائه ي اين اعلاميه، آن بود كه فرانسويان به اين نتيجه رسيدند كه وجود منابع زغال سنگ و كارخانه هاي فولاد در منطقه ي راين لند يا روهر در آلمان، از عوامل اصلي تفوق نظامي آلمانهاست.

بدين سبب فرانسه 5 سال پس از جنگ جهاني دوم در سال 1950 پيشنهاد اشتراك كامل در كليه ي توليدات زغال و فولاد فرانسه و آلمان را داد. در اعلاميه ي شومان تاكيد شده است: (( حكومت فرانسه پيشنهاد مي دهد تا كليه ي توليدات زغال و فولاد فرانسه و آلمان، زير نظر يك مرجع عالي مشترك در يك سازماني كه درهاي آن به روي ديگر كشورهاي اروپايي باز است، قرار مي گيرد)). آلمان از اين پيشنهاد استقبال كرد. از آنجا كه درهاي آن بر روي ديگر كشورهاي داوطلب اروپايي باز بود، در آمريكا، آلمان غربي، هلند، بلژيك، لوكزامبورگ و ايتاليا با حسن استقبال رو به رو شد. لذا قرار داد زغال و فولاد جامعه ي اروپا به تاريخ 18 آوريل 1951 ميان 6 كشور اروپايي: آلمان غربي، فرانسه، هلند، بلژيك، لوكزامبورگ و ايتاليا در پاريس به امضا رسيد. از آنجا كه جامعه ي زغال و فولاد به موفقيتهايي دست يافت، گسترش فعاليت هاي اقتصادي و همكاريهاي مشترك طي طرحي از طرف وزير امور خارجه ي هلند در سال 1955 در گردهمايي وزراي خارجه ي شش كشور عضو در شهر بروكسل ارائه گرديد، كه به نام طرح ((بنلوكس)) مشهور شده است. اين طرح كه ناظر بر همكاري هاي اقتصادي، گمركي و مالي بود، در نهايت به تشكيل بازار مشترك اروپا منجر شد. همچنين در طرح گروه بنلوكس، پيشنهاد شده بود كه يك سازمان مشترك براي استفاده ي صلح جويانه از انرژي اتمي تاسيس شود. در 25 مارس 1957، معاهده ي ((جامعه اقتصادي اروپا)) و ((جامعه ي انرژي اتمي اروپا)) در رم به امضا رسيد و از تاريخ اول ژانويه ي 1959 به طور رسمي آغاز به كار كرد. از جمله اهداف معاهده رم، ايجاد اتحاد نزديكتر ميان مردم اروپا بود. اين معاهده تصريح مي كرد كه عوارض گمركي و ديگر موانع تعرفه اي بين كشورهاي عضو از ميان خواهد رفت و يك اتحاديه گمركي شكل خواهد گرفت. رسيدن به آزادي انتقال كالا، افراد، خدمات و سرمايه، به منزله يكي از اهداف همه جامعه اقتصادي اروپا مورد نظر قرار گرفت. دولتهاي عضو قدرت خود را به جامعه به منظور انعقاد معاهده و مذاكره با طرفهاي ثالث، در زمينه هايي كه جامعه صلاحيت داشت تفويض كردند و قوانين خاصي براي روابط ويژه جامعه با كشورهاي مستعمره سابق و ساير كشورهاي خارج از قاره اروپا تدوين گرديد.

پس از لازم الاجرا شدن معاهده رم در اوايل ژانويه 1958، جامعه اقتصادي اروپايي، به رياست هالشتاين در مقام رئيس كمسيون، فعاليت خود را آغاز كرد. اين امر واكنشهاي داخلي و خارجي را به دنبال داشتو ايالات متحده از اين امر استقبال كرد، زيرا اين اقدام را به منظور برنامه هاي خود اروپا- طرح مارشال و برنامه اتمي براي صلح آمريكا در اروپا- مفيد مي ديد. اتحاد شوروي مخالفت شديد خود را با جومع اروپايي اعلام كرد؛ زيرا آن را بخشي از توطئه غرب براي جنگ افروزي عليه شوروي و كمونيسم مي دانست. از طرف ديگر ظهور بازار مشترك و افزايش تجارت بين كشورهاي عضو كه نتيجه كاهش و سپس حذف تعرفه هاي گمركي ميان كشورهاي عضو بود، سبب شد تا ساير كشورهاي اروپايي به ويژا انگليس دست به تلاشهايي براي مقابل به مثل بزنند. در اين بين در ژانويه 1960 بريتانيا كه خود را از الحاق به جامعه زغال و فولاد و بعدها جامعه اقتصادي لروپا كنار كشيده بود، ابتكار ايجاد سازمان تجاري بسيار بازتري با عنوان اتحاديه تجارت آزاد اروپا (افتا) ، را به دست گرفت؛ بنابراين هفت كشور: اتريش، دانمارك، نروژ، پرتغال، سوئد، سوئيس و بريتانيا در مقابل شش كشور عضو جامعه اقتصادي اروپا قرار گرفتند؛ اما به رغم آغاز رقابت ميان دو بلوك، انگلستان كه خود را ميان كشورهاي كوچكتر اروپا مي ديد، ظرف كمتر از يك سال در جولاي 1961، به همراه دانمارك، ايرلند و نروژ، درخواست عضويت در جامعه اقتصادي را اعلام نمود؛ اما اين درخواست به دليل مخالفت ژنرال دوگل رئيس جمهور فرانسه رد شد. اين امر براي بار دوم و در سال 1964 نيز تكرار شد كه باز هم مخالفت فرانسه رو به رو و رد شد.

اولين اقدام هماهنگ كشورهاي عضو جامعه اقتصادي اروپا در جريان اجلاس سازمان همكاري اقتصادي اروپا رخ داد. شوراي سازمان همكاري اقتصادي اروپا تصميم به ايجاد كميته اي گرفت تا طرح ايجاد منطقه آزاد تجاري را بررسي كند. در اين كميته، جامعه به صورت يك واحد مذاكره مي كرد. كار كميته به كندي پيش مي رفت تا در نوامبر 1958، هيات فرانسوي اعلام كرد ك هامكان ايجاد يك منطقه آزاد تجاري صنعتي اروپايي وجود ندارد. اين امر كه اعتراض ديگر كشورهاي عضو جامعه اقتصادي را به همراه نداشت، موجب شد تا جامعه در اولين آزمون خود، موفق و به صورت منسجم عمل نمايد.

منابع منبع: «اتحادیه اروپایی» تالیف «دکتر سعید خالوزاده» / سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت)

پست های مرتبط:

روند تاريخي شكل گيري اتحاديه اروپايي»حركت به سمت اتحاديه اروپايي

روند تاريخي شكل گيري اتحاديه اروپايي»همگرايي سياسي در اروپا

روند تاريخي شكل گيري اتحاديه اروپايي»همگرايي تاريخي در اروپا

پيمان ماستريخت: گامي بلند در راستاي وحدت اروپا

پيمان شنگن: اروپاي بدون مرز

Advertisements
  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: